Sluiten     Printen
'Niet doorgaan van aanleg Zuiderzeelijn schandalig'
'Als die spoorlijn wordt afgeblazen, begint de discussie morgen weer' Binnenkort debatteert de Tweede Kamer met het kabinet over de Zuiderzeelijn die het Noorden met de Randstad moet verbinden. Alle signalen wijzen erop dat het kabinet van de spoorlijn wil afzien. Dat zou een schandaal zijn.
Door Dirk Strijker en Jouke van Dijk
Over de constructie van een directe spoorverbinding tussen Noord-Nederland en de Randstad wordt al gesproken sinds de aanleg van de Afsluitdijk, meer dan een halve eeuw geleden. Sinds enkele jaren moet het plan voor de Zuiderzeelijn, een snelle spoorverbinding tussen Amsterdam/Schiphol en Groningen uitkomst bieden. In het verleden heeft het kabinet toegezegd dat de verbinding er zou komen. Het huidige kabinet lijkt die toezegging te willen intrekken. Het Noorden lijkt slachtoffer te worden van de koudwatervrees van de politiek na de rampzalig verlopen aanleg van de Betuwelijn. Geheel onterecht, want de Zuiderzeelijn is niet met de Betuwelijn te vergelijken. Dit tracé kent relatief weinig kanalen, bruggen en bebouwing waarvoor dure tunnels moeten worden gebouwd. De financiering van het project is zo vormgegeven dat het risico bij private partijen ligt. Het kabinet moet besluiten tot aanleg, omdat de omstandigheden nú nog gunstig zijn. Als die spoorlijn wordt afgeblazen, begint de discussie morgen weer. Dan kunnen we de verbinding beter nu aanleggen. Het wordt een stuk moeilijker als we dat over twintig jaar doen. Het tracé is nu nog keurig leeg gehouden. En het Rijk, de noordelijke provincies en de betrokken gemeentes hebben nu nog geld apart gelegd voor de spoorlijn. Los daarvan, de Zuiderzeelijn is een duidelijk ontbrekende schakel in het Nederlandse spoornetwerk. Kijk maar op de kaart. Het kabinet hoeft niet per se te besluiten voor de aanleg van een magneetzweefbaan. Een hogesnelheidslijn voldoet ook. Hogesnelheidstreinen worden namelijk steeds sneller. In ieder geval moet de reistijd tussen Groningen en de Randstad substantieel worden verkort. Het is toch belachelijk dat Parijs-Rotterdam drie uur duurt, maar dat het van Rotterdam naar Groningen óók weer drie uur duurt? Een reistijd van minder dan anderhalf uur moet te realiseren zijn. Het lijkt wel alsof het kabinet naar een negatief besluit over de spoorlijn toewerkt. De regering geeft opdracht tot het ene na het andere onderzoek en stelt irreële eisen. Zo zou de spoorlijn van cruciaal belang moeten zijn voor de economische ontwikkeling van het Noorden. Een eis waaraan volgens een kritisch rapport dat het Centraal Planbureau (CPB) onlangs uitbracht, niet wordt voldaan. Met die redenering kan je elke spoorlijn afkraken. Het kabinet denkt teveel vanuit de Randstad. Economische investeringen in de Randstad zouden meer rendement opleveren. Dat klopt niet. Juist in het Noorden is wegens de relatieve economische achterstand nog veel groei te realiseren. In de Randstad loop je nu op tegen de grenzen van de groei. Het kabinet belooft meer geld voor het openbaar vervoer in het Noorden, uitbreiding van de Hanzelijn (die via Zwolle loopt), meer geld voor de agro-industrie, stimulering van de kenniseconomie in het Noorden: het zijn allemaal goedmakers. Daar moeten we niet in tuinen. Laten we nou maar eens een spoorlijn aanleggen en niet nog vijftig jaar praten.

Dirk Strijker is bijzonder hoogleraar plattelandsontwikkeling aan de Rijksuniversiteit Groningen. Jouke van Dijk is hoogleraar regionale arbeidsmarktanalyse aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Reageren lezersredactie@dvhn.nl jouke.van.dijk@rug.nl d.strijker@rug.nl.
Mensen & Meningen          Opinie