Sluiten     Printen
Ontvolking laat Noorden koud
Provincies zien geen reden om beleid aan te passen
Het bevolkingsaantal van Nederland gaat de komende jaren fors dalen. In het Noorden gaat de ontvolking nog harder, zodat nieuwe wegen, woningen en bedrijfsterreinen veel minder nodig zijn, stelt onderzoeker Wim Derks van de Universiteit van Maastricht. De Groningse onderzoeker Jouke van Dijk is het met hem oneens. En de Drentse en Groningse gedeputeerden Anneke Haarsma en Marc Calon zien nog geen reden om hun beleid aan te passen.
'Opgeklopte flauwekul, het Noorden gaat juist groeien'

Groningen - Professor Jouke van Dijk van de afdeling economische geografie aan de Rijksuniversiteit Groningen is stomverbaasd over de massale aandacht voor het onderzoek van Derks. "Het is opgeklopte flauwekul. Wij doen in de Noordelijke Arbeidsmarktverkenning al jaren onderzoek naar de demografische ontwikkeling in Noord-Nederland en komen tot totaal andere cijfers. In onze scenario's is er juist groei in het Noorden." Van Dijk vindt dat zijn collega uit Maastricht een veel te pessimistische verwachting heeft van de migratie. Doordat de economie aantrekt, zullen er meer buitenlanders komen, verwacht Van Dijk. Bovendien zullen er steeds meer mensen uit de overvolle Randstad naar het Noorden verhuizen. "Derks gaat uit van het meest pessimistische scenario en doet daar voor het Noorden nog een paar pessimistische verwachtingen bij, zoals het effect van sterkere economische groei in de Randstad die beroepskrachten weg zal trekken. Maar de praktijk wijst uit dat de mobiliteit al jaren toeneemt en altijd blijkt weer dat de Nederlanders het liefst ruim wonen, een huis met een tuin. De Randstad wordt steeds voller dus zodra de welvaart toeneemt zullen grotere groepen besluiten in het ruime Noorden te gaan wonen." Bovendien, zo stelt Van Dijk, volgt het werk tegenwoordig de mensen in plaats van andersom. "In 2030 werkt 80 procent van de Nederlanders in de dienstensector. Dat soort werk blijkt vaak met de mensen mee te gaan, als ze verhuizen." Voor taferelen zoals in Midden-Frankrijk met een totaal leeggelopen platteland vreest Van Dijk dan ook niet. "Volkomen onvergelijkbaar. In Nederland kan je toch nergens drie kilometer rijden zonder een huis tegen te komen? Het zal voor sommige groepen zoals ouderen lastig zijn dat voorzieningen in hun dorp verdwijnen. Ouderen wonen dan liever in een stedelijke omgeving. Maar daar komen dan wel weer jongeren voor terug die met hun auto de boodschappen doen en juist graag wat afgelegen wonen."
In het Nieuws       DvhN 18 maart 2006 
 

'Het is de ontkenningsfase, het rouwproces volgt nog'
groningen - Wim Derks blijft erbij, de bevolking gaat dalen. "Ik krijg vanuit allerlei verschillende regio's het verhaal dat ze mijn onderzoek niet geloven en dat hún regio juist wel gaat groeien. Dat is nu eenmaal wat de beleidsmakers willen denken. Ik wijs er alleen maar op dat ontwikkelingen heel moeilijk te voorspellen zijn maar dat bevolkingsdaling het meest waarschijnlijk is." Van Dijk stelt dat veel westerlingen naar het Noorden zullen verhuizen zodra de welvaart toeneemt. "Maar waar moet ik die stijgende inwonertallen dan vanaf trekken? Het moet toch ergens vandaan komen en ik voorspel dat het ook in de Randstad zal gaan dalen." Nee, Derks gelooft niet van de prognoses van Van Dijk. "Het is gewoon nog de ontkenningsfase. Daar moeten verschillende regio's blijkbaar even doorheen. Hierna volgt het rouwproces. En daarna kunnen we gaan nadenken hoe om te gaan met een dalende bevolking. Daar is men in het Noorden blijkbaar nog niet aan toe." Een van de twistpunten tussen Derks en Van Dijk is de stijging van de participatie, het grotere aantal vrouwen dat gaat werken. Volgens Derks daalt het aantal werkenden. Van Dijk denkt dat dat wel meevalt omdat er meer vrouwen gaan werken. Bovendien is het volgens hem niet erg omdat de arbeidsproductiviteit toch fors toeneemt. "Maar het is de vraag of vrouwen wel meer gaan werken als de welvaart toeneemt", stelt Derks. "Als je meer geld hebt doordat de lonen stijgen, dan beslis je misschien juist eerder om dan maar wat minder uren te gaan werken."
In het Nieuws         DvhN 18 maart 2006

'Ik neem het wel serieus'
assen - De Drentse gedeputeerde Anneke Haarmsa neemt het onderzoek naar de bevolkingsontwikkeling serieus. Al zal de tijd volgens haar moeten leren of de bevolking in Drenthe zo hard gaat krimpen als door de Limburgse wetenschapper Wim Derks wordt voorspeld. Voorlopig ziet de gedeputeerde dan ook nog geen reden om het beleid wat betreft de bouw van woningen (vooral in het stedelijk netwerk Assen-Groningen) en de aanleg van bedrijfsterreinen en wegen aan te passen. Volgens Haarsma betekent een afname van de bevolking niet automatisch dat de behoefte aan nieuwe woningen in gelijke mate daalt. "Er wonen steeds minder gezinsleden in één huis. Het aantal alleenstaanden neemt toe, waardoor er verhoudingsgewijs meer woningen nodig zijn. Met die ontwikkeling moet je rekening houden. Maar ik neem het onderzoek wel serieus." Derks voorspelt dat door een scherpe daling van de beroepsbevolking de werkloosheid verdwijnt. De bedrijvige Randstad zal dan de benodigde arbeidskrachten in bijvoorbeeld de noordelijke provincies werven. Met een nog grotere bevokingsdaling tot gevolg. Volgens Haarsma is het daarom van belang om in het Noorden te blijven investeren om ter plekke de werkgelegenheid op peil te houden. "Maar ook de aanleg van een snelle treinverbinding met het Noorden is van belang. Mensen kunnen dan in het overvolle Westen werken en in het Noorden wonen. We blijven immers aantrekkelijk als vestigingsplaats voor mensen die de Randstad willen ontvluchten." De gedeputeerde zegt echter de ogen niet voor toekomstige ontwikkelingen te sluiten.
Anneke Haarsma
 
In het Nieuws